سایت بندپی Bandpay.ir

تعمیر سقف سقانفار روستای ییلاقی پایین شالینگچال با حفط هویت بومی

بازدیدها: 1

سایت بندپی – نفارها یا نپارها (nefar) سازه های چوبی و یا چینه‌ ای هستند که معمولا در دو طبقه بنا می شوند و کاربردهای گوناگونی در مازندران دارند. این سازه‌ های عموما چوبی که غالبا کوچک هستند به صورت چهارگوش و بر روی ستون های چوبی ساخته می‌شوند. تالار یا طبقه فوقانی بر روی ستون ها ساخته می ‌شود و قسمت اصلی و کاربردی نفارها هستند. دو نوع نفار در مازندران دیده می‌ شود که بر اساس کاربردشان نام گذاری می شوند : دشت نفار و سقانفار. دشت نفارها سازه‌ های چوبی معمولی بدون تزیین هستند که مصالح، هنر و حوصلۀ زیادی برای ساخت آن به کار نرفته است. این نفارها در زمین های کشت برنج (دشت‌ها) ساخته می‌شوند و در هنگام استراحت و در شب‌ها برای «شب پایی» یا «شوپه» گری به کار می‌روند.

اما سقانفارها با آنکه نسبت به دشت نفارها کاربرد کم‌تری در طول سال دارند اما زیباتر، شکیل‌تر و به دست استادان توانا ساخته می‌شوند. سقانفارها بناهای مذهبی هستند و منسوب به حضرت ابوالفضل (ع) سقای دشت کربلا، بنابراین منطقی است که به طرز ماهرانه و استادانه و زیبا و شکیل و با تزیینات بسیار ساخته شوند. این تزیینات هم در هنگام ساختن بنا به آن اضافه می شوند مانند چوب بری های سقف و یا تزیینات گچ بری و نقاشی ها ونرده ها … و هم بعد از ساخت، با منبر، فرش ها، دست بافته ها و آویزهای زیبا. معماری سقانفار یکی از جلوه‌های بارز مفهومی و نمایشی کوه است و این نشانه مرحلۀ انتقال از جهان بیرونی به جهان درونی نیروی خدایی است. (مجتبی صفری، سقانفارهای مازندران، نمادی از معماری مذهبی و آیینی، سایت انسان شناسی و فرهنگ).

در بندپی سقانفارها در بین مردم بسیار اهمیت دارند و مورد احترام هستند. سقانفارهای روستاهای شیاده، گلیرون، گاوزن محله، زوارده، فِل بَن، تورسو، فیروزجاه (پریجا) و… از مشهورترین سقانفارهای بندپی هستند.

یکی از سقانفارهای زیبا و معروف بندپی، سقانفار منطقه ییلاقی پایین شالینگچال است. شاید دلیل اصلی مورد توجه بودن آن این باشد که مجموعۀ تکیه، مسجد و سقانفار این روستا تقریبا ساختمان قدیمی خود را حفظ کرده‌اند و با مصالح جدید بازسازی نشده‌اند. در حیاط مجموعه درختی زیبا سر به فلک کشیده است. سقانفار پایین شالینگچال در حدود صد سال پیش توسط طایفۀ مهرعلی تبار ساخته شد. بانی اصلی این بنا مرحوم باباگل مهرعلی تبار بوده است که پس از فوت ایشان بنای سقانفار توسط همسر و پسرش، استاد علی محمد، به اتمام رسید. نگهداری و مرمت این بنا بر عهده بزرگ‌ترین فرزند پسر و در خانواده موروثی هست. در حال حاضر تولیت و حفاظت و ترمیم آن با حاج علی اکبر مهرعلی تبار، پدر شهید غلامعلی مهرعلی تبار، هست. این بنا همانند بقیه سقانفارها در دو طبقه است که قسمت اصلی آن طبقه دوم است. طبقه زیرین نیز قابل استفاده است. مصالح اصلی آن چوب است و سقف آن نیز با «لت» پوشانده شده است. و دارای تزیینات و کنده کاری های چوب در قسمت سقف سقانفار هست. و همچنین نرده های چوبی ایوان آن نیز زیبا و جالب توجه است.

saghanefar-shalingchal-12

این بنا بعد از ساخت سه بار تعمیر و مرمت شده است. در اولین تعمیر سقانفار سقف بنا عوض شد و «لت» ها جایگزین شدند. در دهۀ 80 نیز دیوار آن گچ کاری شد و پلکان آن تعویض شد.  آخرین تعمیر آن در دهه محرم امسال صورت گرفت و «لت» ها که پوسیده شده بودند، عوض شدند و سقفی چوبی بر سر آن توسط استادکاران بومی جایگزین شد. این سقف به آن دلیل انتخاب شد تا هم نمای چوبی آن حفظ شود و هم بر طول عمر سقف افزوده شود و هم این سقف پیش ساخته باعث سهولت در نصب آن شد.

عکسهایی از تعمیر سقف سقانفار روستای ییلاقی پایین شالینگچال ( مهر ماه 1395 )

saghanefar-shalingchal-4 saghanefar-shalingchal-5 saghanefar-shalingchal-7 saghanefar-shalingchal-8 saghanefar-shalingchal-10 saghanefar-shalingchal-9saghanefar-shalingchal-1 saghanefar-shalingchal-6

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دسته‌ها
آمار سایت
  • ۱
  • ۹۴۹
  • ۱,۲۷۸
  • ۳۷,۴۴۶
  • ۲۶۴,۸۰۵
  • ۷,۹۷۴,۲۳۶
  • ۶۵,۰۴۱
  • ۷۲۸
  • ۷,۲۸۸
  • ۲۴ اسفند, ۱۴۰۰