سایت بندپی Bandpay.ir

تقویم فرس قدیم “تقویم محلی بندپی” – برای چهارمین سال متوالی

بازدیدها: 71

گزارشی از انتشار تقویم محلی بندپی برای سال 1396 ( به همراه ماه های تقویم فرس قدیم ) برای چهارمین سال متوالی + معرفی و تشکرعوامل تهیه تقویم
 

سایت بندپی – سالنامه 1396 سایت بندپی با نام تقویم محلی بندپی ( تقویم فرس قدیم ) برای چهارمین سال متوالی به چاپ رسید تا به دست اهالی پرشور و فرهنگ دوست منطقه برسد.

این تقویم برای چهارمین سال متوالی به چاپ رسیده است که در آن تنها ماه های شمسی و ماه های فرس قدیم تقویم محلی ذکر شده است.

در قسمت مناسبت ها نیز تنها تعطیلات رسمی کشور به همراه مناسبت های مهم منطقه بندپی گنجانده شده است.

 *** عکس مزین شده در بالای تقویم امسال نیز شاهکار دیگری از هنرمند با صلابت منطقه آقای حسین شفیع  نیا فیروزجا سیار می باشد که عکس اصلی را برای درج در تقویم بنابر درخواست تیم مدیریت سایت بندپی ارسال کردند که از ایشان نیز بابت این لطف بزرگشان تقدیر و تشکر داریم. ***

*** آقای علی اسدنیا مدیریت محترم آهن آلات اسدنیا که همواره در برنامه های  فرهنگی منطقه و کشتی سنتی لوچو پیش قدم بودند و همیشه برای پیشرفت منطقه و اعتلای فرهنگش تلاش کردند حامی مالی تقویم محلی بندپی شدند و تمامی هزینه های چاپ را پرداخت کردند تا این تقویم که نمادی از گذشته منطقه بندپی و نشان دهنده فرهنگ غنی گذشتگان می باشد به رایگان در اختیار اهالی قرار گیرد. ***

*** آقای سید محمد ذکریایی هنرمند خوش ذوق و کاربلد بندپی نیز زحمت طراحی تقویم را بر عهده گرفتند که زحمت ایشان نیز شایسته تقدیر می باشد. ***

*** محل توزیع:

1. شهر گلیا، روبروی بانک صادرات، فروشگاه مه کامپیوتر

2. شهر گلیا، کوچه ولی عصر 7، دفتر پیشخوان خدمات دولت قلندریان

3. شهر گلیا، کوچه ولی عصر 7، استودیو طلوع

تیم مدیریت سایت بندپی از همه عزیزانی که در این راه همراه و همگام با ما هستند تقدیر و تشکر می نماید.

عکس تقویم محلی بندپی ؛ طراحی و چاپ شده برای سال 1396 ( تقویم فرس قدیم )

تقویم فرس مازندرانی "رایج میان اهالی بندپی"

این تقویم شامل 12 ماه 30 روزه و پنج روز اضافی به نام «پتک» است که سر جمع همه ساله 365 روز کامل می شود و از آنجایی که سال شمسی رسمی هر چهار سال (و بعضی دوره ها هر پنج سال به خاطر اینکه کبیسه در سال پنجم واقع می شود)، یک سال کبیسه است، سال فرسی هر چهار یا پنج سال یک روز جلو می افتد و بعد از یک دوره تقریبا 120 ساله به ماه دیگر می رود برای مثال سال 1392 که اول فروردین شمسی مصادف با اول ارکماه بوده است در حدود سال 1512 خورشیدی اول فروردین از ارکماه گذشته و به اول دِماه می رسد. (در واقع در تقویم فرسی محلی 5 ساعت و 48 دقیقه باقی مانده سال نجومی محاسبه نمی شود).

اول فروردین در چهار سال با یک روز از ماه فرسی برابر است (روز اول عید در چهار سال در یک روز از سال فرسی واقع می شود) و در سال پنجم یک روز جلو می رود (در سال 1392 که اول فروردین برابر با اول ارکماه بود در سال 92و 93و 94و 95، اول فروردین برابر با اول ارکماه بودند و در سال 96 اول فروردین با دوم ارکماه مصادف می شود و اول ارکماه که تا سال قبلش با اول فرودین برابر بود به 30 اسفند اختصاص پیدا می کند) (البته بیان این مطلب نیز مهم است که در همه دوره ها کبیسه در سال چهارم واقع نمی شود بعد از  یک دوره هفت تایی در دوره هشتم کبیسه در سال پنجم واقع می شود (همان بهیزک کوچک)).

اول فروردین بعد از سال 96 تا سال 1399 برابر با دوم ارکماه است و در سال 1400 اولین روز شمسی مصادف با سوم ارکماه می شود.

لازم است اشاره ای به سال های کبیسه بعد از سال 1300 هجری شمسی نیز بشود تا در محاسبه تقویم فرسی تا به امروز جای سوالی نباشد

1358 ، 1354 ، 1350 ، 1346 ، 1342 ، 1338 ، 1333 ، 1329 ، 1325 ، 1321 ، 1317 ، 1313 ، 1309 ، 1304 ، 1300

1395 و 1391 ، 1387 ، 1383 ، 1379 ، 1375 ، 1371 ، 1366 ، 1362

گردش سال در تقویم فرسی "سیاماه" است یعنی اولین ماه تقویم فرسی و ترتیب ماه های فرسی به شرح زیر است:

1.سیاماه 2.کرچماه 3.حرماه 4.تیرماه 5.مردال ماه 6.شروین ماه 7.میرماه 8.اونماه *پتک 9.ارکماه 10.دِماه 11.وهمن ماه 12.عیدماه

سیاماه و عیدماه به عنوان اولین ماه و آخرین ماه سال در تقویم فرسی در بین طایفه عمران و ملکشاه به ترتیب به نام های نوروزماه و فِردین ماه مشهور هستند، همچنین بعضی ها مردال ماه را ملدارماه نام می نهند.

پنج روز پتک همیشه بعد از اونماه و قبل ارکماه محاسبه می شود و بهار فرسی نام دارد به عنوان اشاره ارکماه، دِماه و وهمن ماه بهار فرسی است.

اولین روز از هرماه مارمه نام دارد، بیست و نهم هر ماه آخر نِه و سی ام هر ماه ماه سر نامیده می شوند.

نظم خاصی هم در مارمه هر ماه وجود دارد به این صورت که مارمه یک ماه با ماه بعدی دو روز جلو می افتد یعنی  در سال 96 مارمه ارکماه دوشنبه (30 اسفند، آخرین روز سال 95) است، مارمه دِماه چهارشنبه، وهمن ماه جمعه، عیدماه یکشنبه، سیاماه سه شنبه، کرچماه پنج شنبه، حرماه شنبه، مردال ماه دوشنبه و به همین صورت بقیه ماه ها یعنی مارمه این ماه و ماه بعدی در بین ایام هفته یک روز در میان جلو می رود.

در ماه های فرسی همیشه یکم، هشتم، پانزدهم، بییست و دوم و بیست و نهم هر ماه در یک روز از ایام هفته هستند که در ارکماه سال 96 تمامی این تاریخ روز دوشنبه است، در دِماه چهارشنبه، وهمن ماه جمعه و … مانند قانون مارمه

از ویژگی های این تقویم ذکر برخی از رویدادهای مهم بندپی در سالیان گذشته و همچنین تاریخ دقیق جشن هایی مثل تیرماه سیزه شو و بیست و شش عیدماه است که در زیر هرماه و در تاریخ خاص همان روز نوشته شده است.

 

از رویدادهای مهم بندپی در سالیان گذشته تاریخ 12 تیر سال 36 روز زلزله بزرگ بندپی بود که این روز در آن سال برابری می کرد با 1 عیدماه (روز مارمه عیدماه) فرسی که خود سندی برای محاسبه تقویم تا به امسال و کمکی برای محاسبه تا به امروز شد. با یک حساب سرانگشتی اول فروردین سال 1337 بدست می آید یعنی 22 اونماه و بعد از سال 37، 15 سال کبیسه رخ داد که سبب بالا آمدن 15روزه روزهای فرسی در تطبیق با روزهای شمسی گشت یعنی دقیقا اول فروردین 1396 که بعد از سال کبیسه 1395 واقع گشت برابری کرد با دوم ارکماه فرسی. در آن پانزده روز، روزهای اونماه به پایان رسید و همچنین از پنج روز پتک هم عبور کرد تا در سال 92 به ارکماه برسد و در سال 96 از اول ارکماه نیز گذشت و به دوم ارکماه رسید.

از دیگر رویداد های مهم منطه بندپی واقعه سیل عظیمی در سال 51 در بخش بندپی شرقی می باشد و شخصی به نام اشرف (از طایفه طالش) و همسرش که در کنار سجرو سکنا داشتند را با خود برده و به نام اشرف سال معروف گردید. این حادثه در روز 28 مرداد ماه سال 1351 رخ داد که مصادف بود با 22 سیاماه فرس قدیم و این تاریخ خود سند دیگری برای محاسبه تقویم فرسی تا به امروز گردید.

باورهای عامه

یکی از جالب ترین باور های مردم بندپی بر اساس این تقویم پیش بینی آب و هوای ماه های سال بر اساس برخی از روزهای خاص است. مردم بندپی و به ویژه فیروزجایی (پریجایی) ها بر این باورندکه در روزهای خاص از جمله در روزهای «پتک» وضعیت آب و هوا به هر صورت که باشد وضعیت غالب آب و هوا در ماه منسوب به آن روز به همان شکل خواهد بود.  به این صورت که پنج روز «پتک» تعیین کننده وضعیت آب و هوا به ترتیب در غالب روزهای ماه های ارکماه، دماه، وهمن ماه، عیدماه و سیاماه است. به عنوان مثال اگر روز اول پتک بارانی یا آفتابی بود وضعیت هوا در ارکماه به همان صورت است یا بر فرض روز سوم پتک آفتابی یا بارانی بود وضعیت هوا در وهمن ماه به همان صورت است.

وضعیت هفت ماه بعدی نیز بر اساس وضعیت هوا در هفت روز از «کرچماه» پیش بینی می شود به این صورت که روز های فرد کرچماه تا سیزدهم که «کرچ» است  وضعیت آب و هوا در هر روز وضعیت غالب آب و هوایی هفت ماه آینده را مشخص می کند یعنی کرچماه، حرماه، تیرماه، مردال ماه، شروین ماه، میرماه و اونماه.

کرچماه یکی از ماه های مهم و قابل توجه در بندپی است. بر اساس باور عمومی مردم در نیمه اول ماه یک روز در میان «کرچ» هست. یعنی روزهای فرد تا سیزدهم ماه کرچ هست. در این هفت روزی که به اعتقاد مردم کرچ است انجام برخی از کارها نیز جایز نیست مانند تراشیدن ریش و سر برای مردان، خِنه بننوسن (گل مالی کردن خانه های روستایی)، شستن سر، برداشت گردو از درخت گردو  چرا که اعتقاد دارند انجام این قبیل کارها برایشان سودمند نخواهد بود مثلا معتقدند تراشیدن موی سر در این روزها سبب سپیدی موی سر می شود و یا اگر خانه را بیاندایند در خانه مار پیدا خواهد شد و اگر گردو در این روز برداشت شود گردوها «کوچ» خواهند شد یعنی مغز گردو به راحتی از پوسته جدا نخواهد شد. در گذشته مردم بسیار به این باورها اعتقاد داشتند و براساس این باورها عمل می کردند اما اکنون در بین جوانان بسیار کمرنگ شده است و رو به فراموشی می رود گرچه هنوز پیرمردان و پیرزنان این سرزمین حافظان این باورها هستند.

۲ پاسخ

  1. با سلام ، من از اهالی کرمانشاه هستم . ما مدتهاست که با استفاده از تقویم نجومی ، که تعدادی از گاهشمار های مختلف و از جمله فرس را هر ساله چاپ و نشر میدهد ، از گاهشمار فرس برای انجام بعضی از امور استفاده میکنیم .و تا امروز نمیدانستم اهالی منطقه شما از تقویم فرس استفاده میکنند . حالا میخواستم خواهش کنم اگر امکان دارد در رابطه با این تقویم اطلاعات بیشتری داشته باشم ، از اول سال ، فصلها، نامها ،تلفظ اسامی . ما اطلاع ساده و ناچیزی از این تقویم داریم . ضمنا اگر تقویم ۹۷ موجود باشد و یک نسخه ارسال فرمایند باعث تشکر خواهد بود . با تشکر . ۰۹۱۸۵۶۱۸۹۵۵

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دسته‌ها
آمار سایت
  • ۰
  • ۷۲۵
  • ۱,۲۶۴
  • ۳۷,۳۰۰
  • ۲۶۱,۰۷۴
  • ۷,۹۷۰,۵۰۵
  • ۶۴,۳۴۷
  • ۷۲۸
  • ۷,۲۸۸
  • ۲۴ اسفند, ۱۴۰۰