سایت بندپی Bandpay.ir

گیاهان دارویی بندپی (اوشیمک، ونوشه، وارنگ به) – سری اول

بازدیدها: 114

گیاهان از دیرباز به عنوان دارو در منطقه بندپی کاربردهای فراوانی داشته اند. در سری اول معرفی گیاهان دارویی بندپی،با سه گیاه طبیعی ونوشه،اوشیمک و وارنگ به و خواص درمانی آنها آشنا شوید.

گیاهان دارویی بندپی – سری اول (وارنگ به، اوشیمک، ونوشه)

سایت بندپی – گیاهان از دیرباز به عنوان دارو کاربرد داشته اند و در منطقه ای پرگل و گیاهی مانند بندپی مردمانش از گذشته های دور با گیاهان دارویی آشنایی داشته اند از آن ها استفاده می کرده اند چه در مواقع بیماری و به عنوان دارو و چه در زندگی معمول به عنوان ادویه و سبزیجات و تزیین و … که امروزه به نظر می رسد استفاده از این داروها کاهش یافته است.

نیاکان­مان در گذشته به دلیل نبود داروهای صنعتی که امروزه از آن ها استفاده می شود، سعی می کردند با توجه به محیط اطراف بیماری ها را التیام بخشند که به این کوشش طب سنتی گفته می شود، از این رو استفاده از گیاهان به عنوان بخشی از این درمان بسیار مورد توجه بوده است. اما امروزه این نوع نگاه کاهش یافته است و استفاده از داروهای صنعتی جای داروهای سنتی را گرفته است.

امروزه بار دیگر استفاده از داروهای سنتی و گیاهان دارویی به دیگر زبان طب سنتی مورد استقبال قرار گرفته است و اقبال عمومی به سوی این نوع طب برگشته است. ما در این سری نوشته ها برآنیم تا به معرفی عمده گیاهان دارویی که در بندپی یافت می شود، بپردازیم تا هم سنت های پسندیده ی گذشتگان خود را حفظ کنیم و هم با دسته ای از گیاهان که در اطراف­مان به وفور یافت می شوند به عنوان دارو آشنا شویم.

در سری های بعدی با معرفی گیاهان دارویی دیگر که مورد استفاده در طب سنتی مردم منطقه بوده است آشنا خواهید شد.

آویشن ( اوشیمک ) :

با نام علمی Thymus vulgaris بومی مناطق کوهستانی ایران و اروپا است و در این کشورها به عنوان گیاه دارویی کاربرد دارد. گونه های مختلفی از این گیاه در مناطق مختلف ایران می روید و نام های مختلفی دارد. در کوه های بالادست بندپی نیز این گیاه می روید که به آن «اوشیمک» می گویند. این گیاه از تیره ی نعناع است و به صورت درختچه ای کوتاه و پرشاخه است که برگ های نازک و متقابل دارد و دارای گل های سفید، چتری و منفرد است.

مردمان بندپی از این گیاه سالیان دراز استفاده می کرده اند و هنوز این گیاه کاربرد بسیار دارد. این گیاه را در ماه های دوم و سوم بهار می چینند و خشک می کنند. اوشیمک کاربردهای زیادی دارد و در سبزی پلو و همچنین به عنوان چاشنی غذاها و ماست و دوغ و … کاربرد دارد. از این گیاه دمنوش نیز تهیه می کنند.

آویشن طبیعتی گرم دارد و مردمان بندپی از آن به عنوان ضدعفونی کننده در بیماری ها استفاده می کرده اند. در سرماخوردگی ها و سرفه های مداوم و همچنین دردهای استخوانی از اوشیمک نیز استفاده می کنند.

گیاهان دارویی بندپی

خواص درمانی : 

ضدعفونی کننده، هاضم غذا، ضد سرفه، خلط آور، ضد بو، ضد تشنج، ضد صرع، ضد نفخ، ضد اسپاسم است. این گیاه در درمان بی خوابی و درمان امراض جهاز هاضمه کار برد دارد. همچنین در درمان سیاه سرفه، برونشیت و آمفیزم از آویشن استفاده می شود. همچنین در درمان دردهای استخوانی و مفاصل از این گیاه استفاده می شود.

بنفشه ( ونوشه ) :

بنفشه بومی مناطق معتدل جهان است و جنس آن با نام علمی Viola شناخته می شود و از خانواده بنفشه Violaceae است. گیاهی است علفی پایا با برگ های قلبی شکل و گل هایی به رنگ بنفش، سفید، قرمز، آبی . گل های آن منفرد است و در راس قرار دارد و معطر است.

بنفشه در ماه های پایانی سال در جنگل های بندپی می روید و از دیرباز مورد توجه بوده است زیرا که سرزدن اولین بنفشه از خاک نشان دهنده ی گرم شدن هوا و آمدن بهار است. این گیاه که در زبان محلی به آن «ونـوشه» گفته می شود گیاهی است معطر و دمنوش آن برای افرادی که سرما خورده اند توسط اهالی تجویز می شود.

گیاهان دارویی بندپی

خواص درمانی :

بنفشه مرطوب، تند و سرد و اندکی تلخ است. از تمامی قسمت های این گیاه می توان استفاده کرد از جمله برگ، گل، دانه، ریشه و سرشاخه های گل دار. دارای خاصیت تب بر و عرق آور است. تحریک هضم غذا، گلودرد چرکی، خشکی بینی، برفک دهان، روشن کردن پوست، درمان جوش صورت، التیام بخش، ضدالهتاب، تصفیه کننده خون، برطرف کردن مشکلات ادراری از دیگر خواص بنفشه است.

بادرنجبویه وارنگ به ) :

نام علمی گونه بادرنجبویه  Melissa officinalis است و بومی مناطق شرق مدیترانه و آذربایجان و کرانه های جنوبی دریای مازندران است. این گیاه که از خانواده ی نعنا Lamiaceae  است، معطر و علفی چند ساله است. این گیاه خواص درمانی زیادی دارد و از آن دمنوش تهیه می شود.

بادرنجبویه در مناطق جنگلی به ویژه در پایین دست یافت می شود و بسیار خوشبو است و «وارنگ به» نامیده می شود. زنان بندپی از برگ های سبز یا خشک شده ی آن در پختن کوکو و کتلت بهره می گیرند و از آنجمله گیاهانی است که در زندگی روزمره کاربرد دارد. این گیاه دارای خاصیت بیشتر گیاهان تیره ی نعناع است یعنی ضدنفخ است و به دلیل خوشبو و خوشمزه بودن در پخت غذا به کار می رود.

گیاهان دارویی بندپی

خواص درمانی :

بارنجبویه طبیعت گرم دارد. ضدتشنج و آرام بخش، نیرودهنده ی عمومی بدن، مقوی قلب و معده است. این گیاه جهت سردرد با منشا عصبی، ضعف حافظه، و خستگی روحی مفید است. برای مقابله با استرس و تپش قلب عصبی و بی خوابی می توان از این گیاه استفاده کرد. دم کرده ی این گیاه نیز برای سرما خوردگی، رفع خستگی عصبی و افسردگی مفید است. در تحقیقات جدیدی که در دانشگاه های اصفهان و علوم پزشکی اصفهان انجام شده است خواص درمانی آن برای بیماری دیابت به اثبات رسیده است.

نویسنده : معصومه مهرعلی تبار

منابع:

طهوری، هادی: دایره المعارف گیاهان دارویی، قم، انتشارات پدیده دانش، 1392، چاپ ششم.

کرمعلی، جواد: دایره المعارف گیاهان دارویی به همراه داروهای گیاهی، قم، عطش، 1392.

مشاهدات و تجربیات میدانی و گفتگو با اهالی منطقه

۳ پاسخ

  1. سلام و احترام. واقعاً از زحمات بی منت و خالصانه شما در زنده نگهداشتن آداب ، سنن و خاطرات خوش بندپی زیبایمان صمیمانه قدردانی و تشکر می کنم

  2. با سلام
    خیلی گل و گیاه دارویی در بندپی وجود داره اگه از همه ی اینا گزارش و تصویر تهیه بشه خیلی عالیه.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دسته‌ها
آمار سایت
  • ۰
  • ۱,۱۱۴
  • ۱,۷۲۲
  • ۴۶,۰۴۱
  • ۳۳۰,۰۳۲
  • ۸,۰۳۹,۴۶۳
  • ۷۷,۴۶۱
  • ۷۲۹
  • ۷,۳۰۱
  • ۱۹ مرداد, ۱۴۰۱